در صحبت هایی که با این دوستان داشته ام، نکته ی عجیبی را در مورد استخدام در ژاپن مشاهده کردم. همان طور که می دانید در اکثر کشورهای دنیا من جمله کشورهای غربی مثل اروپا و آمریکا و غیر غربی مثل ایران و غیره، مفهومی به عنوان "سابقه ی کار" خیلی مهم است. یعنی اگر کسی بخواهد جایی استخدام شود، از او می پرسند چه مقدار سابقه ی کار داری؟ و یا به عنوان مثال از بین چند گزینه ی مختلف برای یک شغل، معمولا آن کسی که سابقه ی کار بهتری دارد، شانس بهتری برای استخدام پیدا می کند.

چند روز پیش در بین صحبت ها، یک دختر ژاپنی از نگرانی های آینده اش برایمان تعریف می کرد. می گفت: "تا چند ماه دیگر فارغ التحصیل می شوم، و به شدت دنبال کار می گردم..." و بعد ادامه داد: "اگر تا چند ماه دیگر شغل پیدا نکنم، برای آینده ی شغلی ام در ژاپن بد می شود." برایم سوال پیش آمد که چه طور است که اگر به زودی شغل پیدا نکند برای آینده ی شغلی اش بد خواهد شد؟ جواب داد: "در ژاپن، وقتی شرکت های می خواهند کسی را استخدام کنند برایشان بسیار مهم است که آن فرد تازه فارغ التحصیل شده باشد و تا به حال جای دیگر کار نکرده باشد!" تعجب کردم که چرا وضعیت استخدام در ژاپن، با آن چه در دیگر جاهای دنیا دیده ام فرق می کند. گفت: "در ژاپن، این گونه است که وقتی کسی استخدام می شود، فرهنگ عمومی این طور است که آن فرد قرار است تا آخر عمر به شرکتی که او را استخدام کرده است وفادار باشد. به همین دلیل اگر کسی سابقه ی کار (در جای دیگر) داشته باشد، خود به خود به این معنی است که به شرکت قبلی خودش وفادار نبوده است. و یا این که شغلش را بدون نگرش دراز مدت انتخاب کرده است. در ژاپن وقتی آدم می خواهد استخدام شود، سابقه ی کار در یک شرکت دیگر نکته ی منفی است - نه یک نکته ی مثبت! اگر کسی می خواهد شغل خوبی پیدا کند، باید به زودی بعد از فارغ التحصیلی شرکتی را برای خودش انتخاب کند. اگر طول بدهد، شرکت ها تصور می کنند که طراوت و اشتیاق -و یا توانایی- کافی ندارد."

با خودم فکر کردم: عجیب نیست که کشور ژاپن توانسته است سال ها دنیا را انگشت به دهان نگه دارد و اراده ی ملی و تخصص و حرفه ای گری صنعتی را در دنیا به نمایش بگذارد...

پ.ن.1: شاید بی ربط باشد. ولی یاد نگرش خودمان به ازدواج افتادم که می گوییم جوان ها باید بدون تجربه ی حرام قبلی و با وفاداری کامل وارد ازدواج شوند. و "سابقه ی کار" در این زمینه برای ما یک نکته ی منفی محسوب می شود! با خودم فکر می کردم که اگر افراد به حرف ما گوش می دادند و به ازدواج هایشان آن گونه وفادار بودند که ژاپنی ها به کارشان وفادار هستند، آمار طلاق تک رقمی می شد.

پ.ن.2: امروز از گوانجو به هنک کنگ برگشتم و از آنجا برای پرواز بعدی ام اقدام کردم. الان هم در فرودگاه جزیره ی پننگ در شمال غربی مالزی نشسته ام. ساعت از 12 شب گذشته است. فرودگاه تقریبا تعطیل است. من و چند عدد پلیس و خدمتکار که در حال تمیز کردن هستند دیده می شویم. بقیه اش سکوت است و خلوت. اینجا، تنها، مشتاق، خواب آلود، و بی خانمان منتظر زندگی نشسته ام.