X
تبلیغات
رایتل

301040 وَوَاعَدْنَا مُوسَى ثَلاَثِینَ لَیْلَةً...

و با موسى 30 شب وعده گذاشتیم و آن را با 10 شب تکمیل نمودیم به این ترتیب میعاد پروردگارش 40 شب تمام شد... اعراف142


شنبه 28 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 11:28

946. دفع افسد به فاسد


یادم می آید اولین باری که با این عبارت آشنا شدم برایم خیلی جالب بود" دفع افسد به فاسد". پدرم آن را به من یاد داد. این دستور یک نوع از دستور کلی "اهم و مهم" کردن مسائل است. بگذارید اول یک تعریف مختصر داشته باشیم. فاسد یعنی چیزی که تباه و ضایع و بد است و  افسد یعنی آنچه فاسدتر و تباه تر و بدتر است، معنی "دفع افسد به فاسد" این می شود که اگر شما در موقعیتی قرار گرفتی که بین دو انتخاب بد و بدتر گیر کردی، درست این است که انتخاب بد را بکنی (و بدتر را دفع کنی).


تارنمای اسلام کوئست در مورد این که در انتخاب چه چیزی بر چه چیزی اولویت دارد می نویسد: "مجتهدان اسلامی در علم اصول درباره موارد تزاحم و مصادیق آن بحث های گسترده‎ای را مطرح کرده‎‎اند، که برخی از معیارها و مصادیق تشخیص اولویت حکم در موارد تزاحم به قرار زیر است:

الف. حکمی که مربوط به کیان اسلام و عزت و اقتدار مسلمین است، در باب تزاحم، بر احکام دیگر اولویت دارد. بعنوان مثال؛ برنامه امیرمؤمنان، على (ع) بعد از پیامبر(ص)، مصداق همین معنا بود. امام (ع) بر سر دو راهى قرار گرفته بود، یا باید حکومت را که حقّ مسلّم اوست و براى تداوم اسلام و مصالح مسلمانان بسیار کار ساز است رها سازد، و یا اصل اسلام به خطر بیفتد، در این شرایط امام سفارش رسول اکرم (ص) را عمل کرد و برای حفظ اسلام و وحدت مسلمین، از حکومت کناره گیری کرد و خانه نشینی را برگزید.

 ب. حکمی که مربوط به جان و ناموس انسان‌ها است، در مقایسه با حکمی که مربوط به اموال مسلمانان است، اولویت و اهمیت دارد.

 ج: آن چه مربوط به حقوق افراد است در مقایسه با آن چه مربوط به حقوق افراد نیست، اهمیت دارد.

 د: آن چه در یک فعل عبادی رکن به شمار می‌رود، بر آن چه رکن نیست اولویت دارد. مثلا اگر به خاطر تنگی وقت و مانند آن، میان خواندن قرائت و انجام دادن رکوع تزاحم رخ دهد، باید رکوع را انجام داد، و از خواندن قرائت صرف نظر کرد."


ما در جامعه ی خودمان در بسیاری از مواقع دفع افسد به فاسد می کنیم. چند نمونه که در حال حاضر به ذهنم می رسد:

1. ترویج موسیقی لغو و بی محتوا داخلی (فاسد) برای مقابله با موسیقی های لغو تر و بی محتوا تر (افسد).

2. ترویج دنبال کردن رقابت های فوتبال اروپایی که امری بی فایده است (فاسد) برای مقابله با گرایش جوانان به هزار و یک برنامه ناشایست و اعتیاد و ... (افسد).

3. ساختن سریال های تلویزیونی بدون محتوای متعالی و پندآموز (فاسد) برای مقابله با ماهواره و برنامه های ناشایست غیر اسلامی و... (افسد).


اگر به اجتماع و زندگی خود نگاه کنیم، خواهیم دید که مساله ی "دفع افسد به فاسد" بسیار فراگیر است. حال سوال های بسیاری زیادی به وجود می آید. آیا واقعا راه بهتری (نه فاسد نه افسد)  وجود ندارد؟ چه کسی در مرز بین فاسد و افسد تصمیم گیری می کند؟ و...  این بحث می تواند ادامه داشته باشد...

برچسب‌ها: اسلام، فرهنگ، ایران


ابزار امتیاز دهی